یک قول دوقول

زیست شناسان، هوش را به‌عنوان عامل سازش و بقا مورد توجه قرار داده‌اند.

فلاسفه بر اندیشه‌های مجرد به‌عنوان معنای هوش و متخصصان تعلیم و تربیت، بر توانایی یادگیری تاکید داشته‌اند.

چارلز اسپیرمن، روان‌شناس بریتانیایی، در سال 1904 نخستین کوشش برای تحقیق در ساختمان هوش را با روش‌های تجربی و کمی تشریح کرد.

تعریف هوش

نكته‌ای كه بسیاری از روان‌شناسان در باره آن پژوهش كرده و نوشته‌اند مفهوم واقعی كلمه «هوش» است. روان‌شناسان در مورد تفسیر نظری مفهوم هوش بایكدیگر توافق ندارند.

اما به‌طور کلی تعاریف متعددی را که برای هوش ارائه شده، می‌توان به 3 گروه تربیتی (تحصیلی)، تحلیلی و کاربردی تقسیم کرد.

هوش تربیتی: به اعتقاد روان‌شناسان تربیتی، هوش کیفیتی است که مسبب موفقیت تحصیلی می‌شود و از این رو یک نوع استعداد تحصیلی به‌شمار می‌رود.

آنها برای توجیه این اعتقاد اشاره می‌کنند که کودکان باهوش نمره‌های بهتری در دروس خود می‌گیرند و پیشرفت تحصیلی چشم گیری نسبت به کودکان کم هوش دارند.

مخالفان این دیدگاه معتقدند کیفیت هوش را نمی‌توان به نمره‌ها و پیشرفت تحصیلی محدود کرد، زیرا موفقیت در مشاغل و نوع کاری که فرد قادر به انجام آن است و به طور کلی پیشرفت در بیشتر موقعیت‌های زندگی بستگی به میزان هوش دارد.

هوش تحلیلی: بنابه اعتقاد نظریه پردازان هوش تحلیلی،  توانایی استفاده از پدیده‌های رمزی  یا قدرت و رفتار مؤثر یا سازگاری با موقعیت‌های جدید و تازه یا تشخیص حالات و کیفیات محیط است. شاید بهترین تعریف تحلیلی هوش به وسیله «دیوید وکسلر»، روان‌شناس آمریکایی پیشنهاد شده‌باشد که بیان می‌کند هوش یعنی تفکر عاقلانه، عمل منطقی و رفتار مؤثر در محیط.

هوش كاربردی: در تعاریف کاربردی، هوش پدیده‌ای است که از طریق تست‌های هوش سنجیده می‌شود و شاید عملی‌ترین تعریف برای هوش نیز همین باشد. تست‌های هوش، كمیتی را بیان می‌كند كه به هوش‌بهر یا IQ معروف است.

با توجه به نمرات حاصل از اجزای آزمون‌های هوشی و تعیین بهره‌هوشی، افراد در طبقات مختلفی قرار می‌گیرند.

در طبقه بندی‌های گذشته افراد دارای هوش پایین در طبقات کودن، کانا و کامیو قرار می‌گرفتند.

امروزه دیگر این طبقه بندی رایج نیست و از طبقه بندی عقب مانده ذهنی، بهره هوشی پایین، متوسط و بالا استفاده می‌شود.

تست بینه به ‌عنوان قدیمی‌ترین آزمون برای سنجش هوش شناخته می‌شود که آزمون استنفرد - بینه شکل تجدید نظر شده‌ آن به فارسی نیز برگردانده شده‌است.

تست ریون از دیگر آزمون‌های هوش است که به لحاظ سهولت اجرا معروف است.

آزمون وکسلر که آزمونی پیشرفته برای سنجش ابعاد مختلف هوش است، آزمون دقیقی است که برای گروه‌های سنی خردسالان و کودکان و بزرگسالان فرم‌های مجزایی دارد.

آزمون سیمون و بینه مجموعه‏اى از مسائل است كه از كودك انتظار مى‏رود بدون استفاده از یادگیرى‏هاى قبلى یا حافظه طوطى‏وار، و با یارى‏گرفتن از نیروى داورى و استدلال خویش، از پس حل آنها برآید، گرچه در این باره كه آیا مى‏توان از كودك، یا هر فردى، انتظار داشت كه مستقل از پیشینه اطلاعاتى خویش به پرسش‌هایى پاسخ صحیح بدهد جاى پرسش و تأمل است.

بینه دریافت كه نسبت سن عقلى كودك به سن حقیقى‏اش تقریباً در تمام مراحل رشد او ثابت است.

براى مثال، كودكى كه در 4 سالگى سن عقلىِ او 2 سال است، به احتمال زیاد در 8  سالگى سن عقلى او 4 سال نشان مى‏دهد، یعنى سن عقلى این كودك در برابر سن عقلىِ یك كودك بهنجار همواره نسبت یك به دو خواهد بود.

نسبت تقریباً ثابت بین سن حقیقى (یا تقویمى) و سن عقلى را هوش‏بهر مى‏نامند.

این آزمون و معادله منتج از آن‏ مبناى همه ارزیابی‌ها و سنجش‌هاى مهارت‌هاى ذهنى قرار گرفت.

براى پیدا كردن ضریب هوشى، سن عقلىِ فرد را بر سن حقیقى یا تقویمىِ او تقسیم مى‏كنیم و با ضرب‌كردن این عدد در 100، بهره هوشى به‌دست می‌آید.

مثلا اگر سن عقلىِ یك فرد 20‏ساله در حد 15 سال باشد، هوش‌بهر او 75 خواهد بود. اما مثلا اینجاست كه وقتى مى‏گویند كسى در سن 40 سالگى از ضریب هوشىِ 160 برخوردار است، یعنى سن عقلىِ چنین فرد نیكبختى در حد فردى 64 ساله است.

حالا پرسش این است كه مگر، در تجربه و در عالم واقع، هر فرد 64 ساله تقریباً دو برابر فردى 40 ساله از توانایى یادگیرى و مهارت ذهنىِ برخوردار است؟ پاسخ این است كه نظریه سنجش هوش و تكنیك‌هاى تخمین ضریب عددى براى هوش، مربوط به دوره رشد كودك است.

عوامل مؤثر بر هوش

از عوامل مهم مؤثر بر هوش، تغذیه و دیگر شرایط دوران بارداری است. تغذیه مناسب در این دوران و رعایت بهداشت جسمی و روحی مادر، تاثیر مهمی در هوش نوزاد خواهد داشت.

سطح هوشی والدین، تغذیه دوران کودکی و نوزادی، شرایط و امکانات محیطی و نوع ارتباط والدین با کودک از دیگر عوامل مؤثر در رشد و شکوفایی هوش به‌شمار می‌روند.

عوامل محیطی مثل وجود محرکات مناسب در محیط پرورش کودک که او را به کنجکاوی و کنکاش وا می‌دارد، در بروز و ظهور و شکوفایی هوش نقش اساسی دارد.

چون افراد كم‌توان ذهنی نیازمند مراقبت، آموزش‌های خاص و خدمات اختصاصی پزشكی از بدو ورود به مدرسه هستند، استفاده از این روش اختصاصی در شناسایی افراد بیش و كم توان ذهنی در هنگام تولد و دوران كودكی مفید خواهد بود.

سرپرست مؤسسه پژوهشگران طب و توسعه بهداشت كه پژوهش آماری فوق را انجام داده‌اند دراین مورد می‌گوید: «در این مطالعات اثر انگشت دست ۱۴۴دانش‌آموز تیزهوش، ۱۰۲دانش‌آموز عادی و  ۹۶دانش‌آموز كم‌توان ذهنی مدارس راهنمایی یكی از شهرستان‌های كشور مورد بررسی قرار گرفته است.

بر اساس مطالعات انجام شده روی انگشتان دست این دانش آموزان نقوش دست دانش آموزان تیزهوش، عادی و كم توان ذهنی با یكدیگر متفاوت است.»

ماخذ: روزنامه همشهری روز دوشنبه مورخ 14/8/86 صفحه 7 و یا آدرس زیر:

http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=37293

" در پهنه ی پندار و خلسه ی خیال ، فراتر از پیروزیهای خود بر نشوید ، و فروتر از شکستهای خود نروید"  . جبران خلیل جبران



" پیش از آنکه با کسی پیمانی ببندید ، دمی درباره توانایی خود در اجرای آن بیندیشید و سپس پاسخ گویید"  . ارد بزرگ



" كلمات حباب آبند و اعمال قطره طلا "  . ضرب المثل شرقي



" كار ريشه هاي تلخ و ميوه شيرين دارد"  . ضرب المثل آلماني



" از کدامین ستاره بر زمین افتادیم تا در اینجا یکدیگر را ملاقات کنیم."  . فردریش نیچه



" گرز برزگ زندگي ممكن است سرم را بشكند اما گردنم را خرد نمي كند"  . مثل چيني



" كسي كه حرف مي زند مي كارد و آنكه گوش مي دهد درو مي كند"  . مثل آرژانتيني



" كسي كه خوب فكر مي كند لازم نيست زياد فكر كند"  . آلماني



" تنبلي، آدمي را خيالپرست بار مي آورد"  . پوسه نه



" زمان براي هيچ كس نه متوقف مي شود نه بر مي گردد ونه اضافه مي شود "  . شيللر



" اگر برای رسیدن به آرزوهای خویش زور گویی پیشه کنیم ، پس از چندی کسانی را در برابرمان خواهیم دید که دیگر زورمان بدانها نمی رسد"  . ارد بزرگ



" کار تجسم عشق است"  .  جبران خلیل جبران

نوشته شده توسط هنگامه ولایی در 18:19 |  لینک ثابت   •